Author :
Abstract
Bu çalışma, 2010-2026 yılları arasında Balkanlarda Türkçe Öğretimine ilişkin YÖK Ulusal Tez Merkezi’nde kayıtlı 38 lisansüstü tezi yıl, tez türü, yöntem, hedef kitle, anahtar kelime, ülke ve konu değişkenleri açısından durum çalışması deseniyle incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada doküman incelemesi kullanılmış; veriler betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Bulgular incelendiğinde tezlerin büyük çoğunluğunun 2019 sonrasında, özellikle 2021 yılında yoğunlaştığı görülmektedir. Tez türleri açısından çalışmaların %89.47’sinin yüksek lisans, %10.53’ünün doktora düzeyinde olduğu; yöntemsel açıdan ise nitel araştırmaların (%65.79) belirgin biçimde baskın olduğu tespit edilmiştir. Hedef kitle bakımından kursiyerler ve yazılı-görsel eserler üzerindeki çalışmaların ön plana çıktığı, lise öğrencileri ve öğretmenlere yönelik araştırmaların ise oldukça sınırlı kaldığı görülmektedir. Anahtar kelime analizi, araştırmaların odağında yabancı dil olarak Türkçe öğretiminin yer aldığını; coğrafi açıdan Bosna-Hersek, Kosova ve Kuzey Makedonya’nın öne çıktığını ortaya koymaktadır. Ülke dağılımı incelendiğinde Bosna Hersek’in (%31.6) açık ara önde olduğu, buna karşın Karadağ’ın neredeyse hiç çalışılmadığı dikkat çekmektedir. Konu dağılımı açısından öğretim süreci, dil becerileri ve ihtiyaç analizine ilişkin çalışmaların ağırlıkta olduğu; tutum-motivasyon ve sistematik derleme çalışmalarının ise son derece yetersiz kaldığı görülmektedir. Bu bulgular, Balkanlarda Türkçe öğretimine ilişkin lisansüstü araştırmaların hem coğrafi hem de yöntemsel açıdan belirli alanlarda kümelendiğine işaret etmekte; alana daha kapsamlı ve çeşitli araştırmalar kazandırılması gerektiğini ortaya koymaktadır.
Keywords
Abstract
This study aims to examine 38 postgraduate theses registered in the YÖK National Thesis Centre on the teaching of Turkish in the Balkans between 2010 and 2026, employing a case study design with respect to the variables of year, thesis type, methodology, target population, keywords, country, and subject matter. Document analysis was utilised as the data collection method, and the data were analysed through descriptive analysis. The findings reveal that the majority of the theses were concentrated in the post-2019 period, with a particular density observed in 2021. In terms of thesis type, 89.47% of the studies were conducted at the master's level and 10.53% at the doctoral level; methodologically, qualitative research designs were found to be markedly predominant, accounting for 65.79% of the total. Regarding target populations, studies focusing on course participants and written-visual works were prominent, whereas research directed at secondary school students and teachers remained considerably limited. Keyword analysis indicates that the teaching of Turkish as a foreign language constitutes the primary focus of the studies, with Bosnia-Herzegovina, Kosovo, and North Macedonia emerging as the leading countries geographically. An examination of the country distribution reveals that Bosnia-Herzegovina holds a substantial lead at 31.6%, while Montenegro has received virtually no scholarly attention. With respect to subject distribution, studies pertaining to the instructional process, language skills, and needs analysis were found to predominate, whereas research on attitudes and motivation as well as systematic review studies remained markedly insufficient. These findings suggest that postgraduate research on the teaching of Turkish in the Balkans is clustered within specific areas both geographically and methodologically, underscoring the need for more comprehensive and diverse scholarly contributions to the field.
