This study compares assessment, evaluation, and guidance policies implemented at the primary school level from an international perspective and offers implications for Turkey. Examples from Germany, South Korea, the Netherlands, England, Poland, France, Japan, and Singapore have been examined. These countries were selected due to their high rankings in international student achievement (PISA, TIMSS, PIRLS) and their prominent guidance policies.
The findings indicate that guidance approaches are closely related to the countries’ cultural and social structures. Germany stands out with its early academic guidance model, South Korea with its centralized placement system, the Netherlands with flexible transition opportunities, England with its structure based on family involvement, and Japan and Singapore with an emphasis on character development and project-based learning.
In Turkey, there is no central guidance at the end of primary school. Placement is made only according to the address-based system to the nearest mainstream middle school, or, upon request, to an imam hatip middle school, private middle school, or “PROJECT” imam hatip middle schools that admit students through academic-based exams. The transition to high school is largely dependent on the High School Entrance Exam (LGS). This situation leads to a shortage of qualified workforce due to a lack of vocational guidance. The Turkish Century Education Model (TCEM) aims to address this shortcoming by focusing on a formative assessment approach and aims to monitor students’ cognitive, affective, and social development in a process-based manner.
As a result, it is recommended that Turkey’s guidance policies be reorganized based on cooperation among families, teachers, and schools, and on a structure grounded in skills and values. In this respect, TCEM presents an opportunity for transformation that is compatible with modern educational paradigms.
Bu araştırmada, ilkokul düzeyinde uygulanan ölçme-değerlendirme ve yönlendirme politikaları uluslararası bir bakış açısıyla karşılaştırmış ve Türkiye için çıkarımlar sunulmuştur. Almanya, Güney Kore, Hollanda, İngiltere, Polonya, Fransa, Japonya ve Singapur örnekleri incelenmiştir. Bu ülkeler, uluslararası öğrenci başarı sıralamalarında (PISA, TIMSS, PIRLS) üst düzeyde yer almaları ve yönlendirme politikalarıyla öne çıkmaları nedeniyle seçilmiştir.
Bulgular, yönlendirme yaklaşımlarının ülkelerin kültürel ve toplumsal yapılarıyla yakından ilişkili olduğunu göstermektedir. Almanya erken akademik yönlendirme modeliyle, Güney Kore merkeziyetçi yerleştirme sistemiyle, Hollanda esnek geçiş imkânlarıyla, İngiltere aile katılımına dayalı yapısıyla, Japonya ve Singapur ise karakter gelişimi ve proje tabanlı öğrenme anlayışıyla dikkat çekmektedir.
Türkiye’de ilkokul sonunda merkezi bir yönlendirme bulunmamaktadır. Sadece adrese dayalı sisteme göre en yakın normal eğitim veren ortaokul, isteğe göre imam hatip ortaokulu, özel ortaokullar ya da akademik temelli sınavla öğrenci alan “PROJE” imam hatip ortaokullarına yerleştirme yapılmaktadır. Liseye geçiş süreci ise büyük ölçüde Liseye Giriş Sınavı (LGS)’na dayalıdır. Bu durum, mesleki yönlendirme eksikliği nedeniyle nitelikli iş gücü açığına yol açmaktadır. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM), bu eksikliği gidermeyi hedefleyerek biçimlendirici değerlendirme yaklaşımını merkeze almakta ve öğrencinin bilişsel, duyuşsal, sosyal gelişimini süreç temelli biçimde izlemeyi amaçlamaktadır.
Sonuç olarak, Türkiye’nin yönlendirme politikalarının aile, öğretmen ve okul iş birliğine dayalı, beceri ve değer temelli bir yapıda yeniden düzenlenmesi önerilmektedir. TYMM, bu yönüyle çağdaş eğitim paradigmasıyla uyumlu bir dönüşüm fırsatı sunmaktadır.